Nghịch lý là gì?
Paradox, hay nghịch lý, là một phát biểu hoặc một tình huống tưởng
chừng như mâu thuẫn hoặc phi logic nhưng trên thực tế lại có thể đúng,
hoặc chứa đựng một sự thật sâu sắc [1].
Cụm từ này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp "paradoxon", có nghĩa là "trái với
mong đợi" hoặc "kỳ lạ".
Tiếng Hy Lạp
Paradoxos (παράδοξος): Tĩnh từ có nghĩa là: không dự đoán, lạ thường,
ngược với quan điểm phổ quát.
Para- (παρά-): Tiền tố có nghĩa là: ngược với hoặc gần với, bên cạnh.
Dokein (δοκεῖν): Động từ có nghĩa là "có vẻ", "nghĩ rằng"
Latin: paradoxum - tiếng Pháp: paradoxe.
Tiếng Anh: Xuất hiện khoảng thập niên 1530 (thế kỷ 16), lúc đầu chỉ một
điều kỳ dị hoặc vô lý, sau đó chuyển qua ý nghĩa đương đại: một câu nói có
vẻ trái ngược, mâu thuẫn nhưng có thể là không sai. (First appeared in
English around the 1530s, initially referring to something fantastic or
absurd, then shifting to its modern meaning of a statement that seems
contradictory but may hold truth)
Các đặc điểm chính của nghịch lý bao gồm:
Mâu thuẫn rõ ràng: Ở cái nhìn đầu tiên, nghịch lý dường như vi phạm các
quy tắc logic thông thường hoặc trái với lẽ thường [1].
Sự thật tiềm ẩn: Khi xem xét kỹ hơn, nghịch lý thường bộc lộ những hiểu
biết sâu sắc về logic, toán học, vật lý, triết học hoặc bản chất của thực
tế [1].
Kích thích tư duy: Nghịch lý thường được sử dụng như những công cụ tu từ
hoặc triết học để thách thức các giả định và khuyến khích tư duy phản biện.
Kitô giáo: Tiếng Hy-lạp “para-doxos,” La-tin “paradoxus” (contrary to all
expectation), là một mệnh đề nào đó đối nghịch với những gì đã biết. Có
vài đối xứng nghịch lí trong niềm tin Kito Chúa Giáo như: “Một Đức Chúa
Trời có Ba Ngôi” hay là Đức Chúa Giêsu “vừa là thần linh vừa là con
người hoàn toàn,” hay là người theo Chúa (Christian) gọi là “người công
chính” mà cũng là “kẻ tội nhân.”
Đường trong hẻm càng xấu thì càng an toàn vì lưu thông chậm.
Người gầy thầy cơm: người gầy thường ăn nhiều.
Ghét của nào trời trao của đó.
Thất bại là mẹ thành công
Càng học càng thấy mình dốt
Điều chắc chắn duy nhất, là chẳng có gì chắc chắn trên đời
Thay đổi là điều bất biến duy nhất trong cuộc sống
Luật nào cũng có luật trừ, trừ chính luật trừ!
Tội càng lớn thì ân sủng càng nhiều.Tội càng lớn thì tình yêu càng nhiều.
Không thấy mà tin - Thánh Gioan đã
không thấy gì trong mộ đã chôn Chúa và ông đã tin, tin rằng Thầy đã sống
lại
~~~~~~~~~~~~~~~